Institutionele en structurele mishandeling

Structurele en institutionele mishandeling zijn toch wel de meest onbekende vormen van kindermishandeling. Ze vallen ook niet echt op.

Onder structurele mishandeling verstaan we de fouten in onze maatschappelijke structuur die het kind benadelen. Bijvoorbeeld:

·         gebrek aan speelruimte (bv: geen speeltuin in de buurt)

·         gevaarlijke verkeerssituatie

·         kinderen in een echtscheidingsprocedure

En zo zijn er meer fouten in de maatschappij.

Bij institutionele mishandeling wordt mishandeling binnen een maatschappelijke instelling waar kinderen verblijven, bedoeld. Bijvoorbeeld ziekenhuizen, internaten en scholen.

Tussenkomsten bedoeld om het kind te helpen, kunnen verwaarlozing of mishandeling worden. (Bv: een kind dikwijls van school of pleeggezin/kindertehuis laten veranderen)

Shaken baby syndroom

Het Shaken Baby Syndroom is een term die wordt gebruikt om de gevolgen van het door elkaar schudden van een baby/jong kind te beschrijven.
SBS (shaken baby syndroom) komt het meest voor bij kinderen onder 1 jaar, maar in een enkel geval is het ook gezien bij kinderen tot 4 jaar.
Het door elkaar schudden van baby’s kan ernstige schade toebrengen aan de hersenen van een baby/jong kind. De schade die kinderen blijvend overhouden aan extreem schudden, kan uiteen lopen van milde klachten, zoals iets moeilijker concentreren, tot in het ergste geval de dood tot gevolg hebben.
Hieronder een opsomming van afwijkingen die kunnen worden veroorzaakt door flink schudden met een baby/jong kind:

• bloedingen in beide ogen (komen bij 50-80% van de SBS slachtoffers voor)
• hersenbloedingen
• doofheid
• blindheid
• verlamming
• coma
• leerproblemen
• ontwikkelingsachterstand
• spugen
• niet kunnen slikken
• ademhalingsproblemen
• overlijden

Is SBS te genezen?

Nee, de schade die is aangericht is blijvend. Ben je getuige van het hevig schudden van een baby, of vermoed je dat je baby door elkaar is geschud, ga dan onmiddellijk naar de eerste hulp van het ziekenhuis. Ook als je zelf de dader bent van het schudden kun je het beste onmiddellijk met je kind naar het ziekenhuis gaan. Laat angst of schaamte je niet weerhouden. Snelle hulp en een snelle diagnose kunnen vaak zeer ernstige schade voorkomen. In eerste instantie kan het lijken dat het allemaal wel meevalt, je baby reageert niet wezenlijk anders. Maar jij kunt niet in de hersenen kijken. Er kan een bloeding in de hersenen zijn ontstaan of een zwelling aan het ontstaan zijn die door juist medisch ingrijpen kan worden gestopt. Daardoor kan de schade vaak ook worden beperkt. Bijna 50% van de baby’s overlijdt na ernstig door elkaar geschud te zijn, snel ingrijpen kan dit voor een deel voorkomen.

Munchhausen by proxy syndroom

Hierbij is sprake van een dader die een grote behoefte heeft aan aandacht (vaak van medisch personeel) en daarom zelf een psychische of sociale of lichamelijke afwijking/ziekte heeft bedacht, verergerd of aangebracht bij een slachtoffer, om opzettelijk artsen en anderen om de tuin te leiden, zodat die personen het slachtoffer behandelen voor een nepziekte. En zo hopen op de gewilde aandacht (van o.a. mensen met aanzien en medisch personeel).

Mbp ( munchhausen by proxy) is dus door middel van een ander, op een manipulatieve manier, aandacht trekken.

Hoe herken je Mbp?

Algemene indruk bij een Münchhausen by proxy-geval :

• Sommige kinderen lijken wel altijd wat te mankeren. Lichamelijke, maar ook psychische ziektes of antisociaal gedrag.
• Een kind heeft (medische) problemen die niet overgaan door een reguliere behandeling.
• De (medische) problemen volgen een ongewoon patroon dat telkens terugkomt. Dit patroon kan niet uitgelegd worden.
• Vaak gaat het in eerste instantie om verschijnselen die niet wetenschappelijk kunnen worden bewezen.
• De waarden van lichamelijke of laboratorium uitslagen zijn meestal erg ongebruikelijk. Ze kloppen niet met de voorgeschiedenis. Vaak zijn ze lichamelijk of klinisch onmogelijk.
• Een ziektehistorie die zelf ook ongebruikelijk is en vragen oproept.

Andere aanwijzingen dat het om Münchhausen by proxy kan gaan :

• Als ze alleen is met het kind, zorgt de moeder ervoor dat de symptomen verergeren.
• Als ze alleen is met het kind en zich onbespied waant, zal ze vaak het kind volkomen negeren.
• Wanneer het kind gescheiden wordt van de moeder verminderen of verdwijnen de symptomen.
• Als een behandeling wordt gestopt, blijken de kinderen kerngezond te zijn.
• Münchhausen by proxy-daders gebruiken in hun toneelstuk opvallend vaak (erfelijke) auto-immuun ziekten waarbij de witte bloedlichaampjes niet werken.
• Er is een familiehistorie van vergelijkbare ziekten bij broers/zussen of onverklaarbaar overlijden van broertjes/zusjes.
• De dader heeft symptomen die met haar kind vergelijkbaar zijn.
• Een ouder die een onverzadigbare behoefte lijkt te hebben aan ophemeling en/of die ervoor zorgt dat iedereen op de hoogte komt van haar talenten.
• Een ouder die wanneer haar kind een behandeling ondergaat, de aandacht naar zichzelf probeert te trekken door dramatische gebeurtenissen te rapporteren, zoals brandjes in huis, inbraak, auto-ongelukken die invloed hebben op haar familie.
• Een Münchhausen by proxy-ouder heeft vaak geen emotionele band met de andere ouder.
• De echtgenoot valt op door afwezigheid bij het bezoekuur. Zelfs wanneer het kind is opgenomen met een ernstige ziekte. Hij heeft weinig contact met dokters.

Symptomen die thuis veroorzaakt worden door de dader.

• Verwaarlozing
• Slechte voeding
• Voedseldiëten
• Uithongering waardoor kinderen niet goed groeien
• Het kind zout te eten geven waardoor het misselijk wordt
• Een echte verkoudheid wordt overdreven
• Meer, langer of andere dan voorgeschreven medicijnen geven
• Drugs toedienen
• Bloed wordt toegevoegd aan een urinemonster
• Direct geweld
• Wonden infecteren
• Letterlijk doodknuffelen (killing with kindness)

Waarom doen de kinderen dan niets?

• Ze beseffen niet dat ze mishandeld worden. Ze hebben het volste vertrouwen in de belangrijkste persoon in hun leven, hun moeder. En die zegt dat ze ziek zijn, dus dat geloven ze.
• Ze worden niet geloofd omdat wat ze zeggen, soms in tegenspraak is met de signalen die ze afgeven.
• Ze kunnen niet vertellen wat hun overkomt omdat ze nog te jong zijn.
• Ze kunnen jarenlang aan mishandeling zijn onderworpen en geloven dat dit normaal is voor het gezinsgedrag.
• Ze leven in angst voor hun moeder, die straf belooft als ze niet meewerken.
• Ze willen hun moeder niet afvallen uit angst voor de schande die dan over het gezin zou kunnen komen.
• Ze denken, dat ze door ziek te zijn, hun ouders tot last zijn. Uit misplaatst schuldgevoel doen ze alles wat hun ouders hen opdragen.

Hoe herken je mogelijk een kind dat een Mbp ouder heeft?

• Apathie, teruggetrokken gedrag, in een fantasiewereld levend;
• Erg zenuwachtig, gespannen/angstig gedrag;
• Kinderlijk gedrag;
• Snel straf verwachten;
• Opvallend veel aandacht vragen;
• Gering gevoel van eigenwaarde;
• Slechte verzorging wat betreft kleding, hygiëne en eten;
• Ontwikkelingsachterstand;
• Buikpijnklachten, vermoeidheid, lusteloosheid;
• Niet leeftijdsadequate kennis van of omgang met seksualiteit;
• Houterige manier van bewegen (benen, bekken 'op slot');
• Agressief gedrag;
• Onverklaarbare blauwe plekken en kneuzingen

Boeken en films over Mbp

·         Munchhausen by proxy;  een schreeuw om aandacht ( documentaire)

·         De belager ( film)

·         A child’s cry for help (film )

·         The X-files, the calusari ( tv serie , aflevering 45)

·         A boy’s life ( documentaire )

·         The sixth sense ( film )

·         Valse salie, kroniek voor een verscheurde jeugd ( autobiografisch boek )

·         Doodziek en springlevend ? ( boek voor de jeugd)

·         Munchhausen by proxy, gestoord ouderschap- zieke kinderen ( boek)

·         Verziekt ( roman)

·         Oppassen ( jeugdboek )

·         Engel des doods ( roman)

·         En toen was het stil ( roman)

·         Duivelsdans (roman)

·         Sophie (roman)

·         Nachtdienst ( roman)

·         Een hart van steen ( roman )

Seksueel misbruik

Onder seksueel misbruik verstaan we elke vorm van seksueel contact tussen een kind en een volwassene. Seksueel misbruik is emotioneel en lichamelijke mishandeling samen. Het kind is te jong om het te begrijpen. En door het lichamelijke of relationele overwicht, de emotionele druk, of door dwang en geweld van de volwassene kan het kind die aanrakingen niet weigeren. Het kind krijgt een gevoel van onmacht en totale verwarring.

Mogelijke vormen zijn;

·         Begluren

·         Strelen

·         Pornografisch materiaal tonen

·         In pornografisch materiaal een rol laten tonen

·         Gerichte seksuele handelingen

·         Incest ( seksueel misbruik door iemand in de ouderrol of familie)

Emotionele mishandeling

Ook deze vorm van kindermishandeling is op te delen in een actieve en passieve vorm.

Onder actieve emotionele mishandeling verstaan we de volgende dingen;

·         Het kind kleineren ( uitspraken zoals; je bent niets waard, je kan niks, ik wil dat je nooit geboren was)

·         Het kind dwingen activiteiten uit te voeren die hij/zij niet wilt uitvoeren

·         De ene ouder maakt constant minachtende opmerkingen over de ander

·         Het kind opzettelijk bang maken

·         Negatief over het kind spreken met een ander, waar het kind bij aanwezig is.

·         Het kind een ouderrol laten vervullen, het kind kan geen kind meer zijn.

·         Er worden eisen gesteld aan het kind waar het nooit aan kan voldoen.

Onder passieve emotionele mishandeling verstaan we het ontbreken van affectie tussen ouder en kind. De ouders tonen weinig of geen gevoelens voor het kind. Het kind wordt genegeerd en krijgt geen liefde, geborgenheid of zelfs geen opvoeding.

Emotionele mishandeling/verwaarlozing  kan lang onopgemerkt blijven.
Door emotionele mishandeling wordt de persoonlijkheidsontwikkeling van het kind tegengehouden. Het kind kan nooit een gevoel van eigenwaarde ontwikkelen.

Lichamelijke mishandeling..

Deze vorm van mishandeling is op te delen in actieve en passieve mishandeling.

Onder actieve lichamelijke mishandeling verstaan we het al dan niet bewust aanbrengen van verwondingen en/of kneuzingen bij het kind.

Mogelijke vormen van verwondingen zijn:

·         Slaan, knijpen of schoppen

·         Slaan met voorwerpen zoals stokken, riemen, schoenen, ijzeren staven,...

·         Verbranden met sigaretten, vuur,...

·         Medicijnen geven die niet voor het kind bestemd zijn, bv: slaappillen

·         Heftig door elkaar schudden (vooral bij baby's)

En zo zijn er nog talloze manieren.

Onder passieve lichamelijke mishandeling verstaan we het kind geen of onvoldoende lichamelijke verzorging bieden waardoor het zich niet goed kan ontwikkelen.

Mogelijke vormen zijn:

·         Het kind geen of onvoldoende schone kleding aantrekken/geven

·         Onvoldoende of ongezond voedsel

·         Het kind niet in bad stoppen

·         Geen medische zorg

Wat is kindermishandeling?

Kindermishandeling is een ruim begrip. Wanneer je de definitie op gaat zoeken is dit toch wel de meest volledige:

Kindermishandeling bevat alle gedragingen waarbij het kind geestelijk of lichamelijk geschaad wordt, door actief optreden of passieve nalatigheid van de ouders of de volwassenen die moeten instaan voor zijn/haar verzorging.